Yeni Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği Resmî Gazete'de: Hemşire, Tekniker ve Tabip Sayısı Kuralları

Sağlık Bakanlığının hazırladığı Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmelik, 1 Mart 2019 tarihli ve 30701 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan eski Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırıyor. Daha önce ruhsat almış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam ediyor (geçici madde 1).

Düzenleme; üniversiteler, kamu kurumları ve özel kişilerce açılan diyaliz merkezlerini ve hastane bünyesindeki üniteleri, buralarda çalışan personeli kapsıyor. Aşağıda diyaliz biriminde çalışan hemşire, diyaliz teknikeri ve hekimleri doğrudan ilgilendiren hükümler yer alıyor.

Diyalizi kim uygulayabilir?

Yönetmeliğin 18. maddesine göre hemodiyaliz uygulamasında tabip dışı sağlık personeli olarak yalnız şu meslekler görevlendirilebiliyor:

• Üniversitelerin sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu diyaliz bölümünden mezun diyaliz teknikeri
• Sertifikalı hemşire (Bakanlıkça yetkilendirilen diyaliz eğitim merkezinin sertifika programını başarıyla tamamlayan hemşire)
• Periton diyalizi için periton diyalizi sertifikalı hemşire ve/veya diyaliz teknikeri

Bu branşların dışında tabip dışı sağlık personeli çalıştırılamıyor. Kamuya ait merkez ve ünitelerde personel sayısı asgarinin altına düşerse, diyaliz teknikeri ya da sertifikalı hemşire kadrosu açılana kadar her seansta öngörülen sayının yarısını aşmamak üzere sertifikasız hemşire çalıştırılabiliyor; bu durumda o seansta en az bir diyaliz teknikeri ya da sertifikalı hemşire gözetimden sorumlu oluyor (madde 20).

Personel sayısı nasıl hesaplanıyor?

Merkezde ayrıca diyaliz cihazları ve su sistemi konusunda en az üç ay eğitim aldığını belgeleyen bir diyaliz teknikeri ya da teknisyen/tekniker bulunuyor veya teknik servisle bakım anlaşması yapılıyor. Özel merkezde tabip dışı personel sayısı seans başına asgarinin altına düşerse müdürlük 45 gün süre veriyor; eksik giderilmezse merkezin hasta sayısı mevcut personele göre azaltılıyor.

Hekimler için hükümler

• Diyaliz tedavisi gören her hasta ayda en az bir kez nefroloji uzmanı, diyaliz sertifikalı uzman tabip ya da bunlar ilde yoksa uzman tabip tarafından muayene ediliyor; diyaliz protokolü ve ilaç reçetesi yazılıyor.
• Merkezde 18 yaşından küçük hasta sayısı 10'u geçerse bu hastaları çocuk nefroloji uzmanı, sertifikalı çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı ya da çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı değerlendiriyor.
• Kadrolu sertifikalı tabip ve uzman tabipler merkezdeki çalışma saatleri dışında aynı ilde en fazla ikinci bir özel sağlık kuruluşunda kadro dışı geçici çalışabiliyor.
• Emekli, 60 yaşını dolduran ya da engellilik oranı en az yüzde 60 olan tabipler, kadrolu çalışma ve boş kadro şartı aranmadan iki özel sağlık kuruluşunda kadro dışı geçici çalışabiliyor.

Personelin sağlık taraması ve eğitim

Diyaliz merkezi ve ünitelerinde çalışan personel işe başlarken ve sonra yılda bir kez HCV antikoru, HBsAg, Anti-HBs ve HIV 1+2 antikoru testlerinden geçiriliyor. Enfeksiyon kontrolü hizmet içi eğitimi yeni başlayan her personele ve yılda bir kez tüm personele uzman tabip tarafından veriliyor. Özel merkezlerde personel için EKİP Portal üzerinden çalışma belgesi düzenleniyor; bu belge olmadan personel çalışamıyor. Personelin yakasında karekodlu, fotoğraflı kimlik kartı taşıması zorunlu.

Hastane üniteleri ve böbrek nakli bilgilendirmesi

Merkez bulunmayan kamu hastaneleri ile nefroloji uzmanı bulunan üniversite hastaneleri, Bakanlık izniyle planlamadan muaf en fazla 10 cihazlık ünite kurabiliyor. Cihaz sayısı 10'a ulaşan ve cihaz başına hasta sayısı 4 ve üstü olan üniteler üç yıl içinde merkeze dönüştürülüyor. Kronik diyalize başlayan hasta en geç üç ay içinde böbrek nakli konusunda bilgilendirilmek üzere en yakın kamu böbrek nakli merkezine gönderiliyor; yönetmelikten önce tanı almış hastalar için bu işlem bir yıl içinde yapılıyor.

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

Yönetmelik 13 Kasım 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ev hemodiyalizi ve periton diyalizine ilişkin hükümler 1 Haziran 2026'dan itibaren uygulanmış sayılıyor (geçici madde 3).

Diyaliz ünitesinde sertifikasız hemşire çalışabilir mi?

Kural olarak hayır. Yalnız kamuya ait merkez ve ünitelerde personel asgari sayının altına düştüğünde, kadro açılana kadar seans başına öngörülen sayının yarısını aşmamak ve gözetimde en az bir diyaliz teknikeri ya da sertifikalı hemşire bulunmak şartıyla çalışabiliyor.

Kimleri kapsar?

Kamu, üniversite ve özel diyaliz merkezlerinde ve hastane diyaliz ünitelerinde görev yapan nefroloji uzmanları, sertifikalı tabipler, diyaliz teknikerleri, sertifikalı hemşireler ve yardımcı personel. Mesleki tartışmalar için forumlara, diğer düzenlemeler için Resmî Gazete haberlerine, unvan ve tekniker haberleri için tekniker ve teknisyen sayfasına bakabilirsiniz.

Bu haber ilk olarak Sağlıkçılar.com'da yayımlandı.