Sağlık çalışanlarının özlük haklarını doğrudan etkileyecek emsal niteliğindeki karar, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından 15 Nisan 2026 tarihinde yayımlandı. Siirt’teki 112 Acil Sağlık Hizmetleri biriminde görevli bir ambulans şoförünün yaptığı müracaat üzerine incelenen dosya, kamudaki tayın bedeli ve harcırah uygulamalarının birbirinden nasıl ayrılması gerektiğine dair çok net hukuki çizgiler çekiyor.
Başvuru Süreci: “Görev var ama ödeme yok”
Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan Siirt İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde ambulans şoförlüğü yapan müracaatçı, 24 saat nöbet usulüyle çalıştığını ve mesaisi içinde sık sık il dışına hasta naklettiğini ifade etti. Bu görevlendirmeler yüzünden yemek ve konaklama gibi kişisel masraflar yapmak zorunda kaldığını ancak masraflarını karşılayacak geçici görev yolluğu alamadığını belirten personel, Ombudsmanlık Kurumu’na başvurduğunu kaydetti. Personelin “görev var ama ödeme yok” şeklindeki çıkışı, hak arayışının temelini oluşturdu.
Bakanlık: “Çifte Ödeme Mevzuata Aykırı”
KDK sürecinde savunması istenen Sağlık Bakanlığı, ilgili şoföre halihazırda yemek yardımının karşılığı olan “tayın bedeli” verildiğini hatırlattı. Bakanlık yetkilileri, bu tutarın üstüne bir de gündelik ödenmesinin mükerrer ödeme teşkil edeceğini savundu. Aynı gider kalemi altında personele çift ödeme sağlanmasının yasal düzenlemelerle uyuşmadığı iddia edildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan Kritik Uyarı
Dosyaya eklenen görüşlerde Hazine ve Maliye Bakanlığı, iki kavram arasındaki ince çizgiye dair hukuki bir saptamada bulundu:
- Harcırah: Devlet memurunun mecburi olarak memuriyet mahalli dışında gerçekleştirdiği görevler dolayısıyla oluşan konaklama, yemek ve yol giderlerini finanse etmek amacıyla tahsis edilir.
- Tayın bedeli: Kapsamı çok daha dar olup, sadece yemek yardımı statüsünde değerlendirilmektedir.
Her iki ödeme türünün hukuki dayanaklarının farklı olduğu ve bir uygulamanın diğerine alternatif sayılamayacağı açıkça belirtildi. Ayrıca, kanunlarda “tayın bedeli alan personele harcırah ödenmez” şeklinde engelleyici hiçbir ibarenin bulunmadığı da kurum tarafından teyit edildi.
Gece Detayı: Gündelik Ödemesi Nasıl Belirlenmeli?
Alınan kararda, yolluk hesaplamasının nasıl yapılacağına ilişkin de son derece önemli detaylara yer verildi:
- Bir çalışana tam gündelik verilebilmesi için, öğle ve akşam yemek saatlerini de kapsayacak şekilde geceyi görevlendirme yerinde geçirmesi kuralı vurgulanıyor.
- Eğer görevlendirme yalnızca gece saatlerini kapsayan kısa süreli bir iş ise, çalışana tam yerine kısmi (örneğin 1/3 oranında) gündelik verilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Ombudsman’dan 6245 Sayılı Kanun Hatırlatması
Tüm tarafları dinleyip dosyayı karara bağlayan Kamu Denetçiliği Kurumu, şu çarpıcı sonuçları paylaştı:
- Personele sadece tayın bedeli ödenmesi, harcırahın verilmemesi adına genel bir gerekçe olamaz.
- Memurun yaptığı her görevlendirme talebi, mutlaka 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde ve kendi özel şartlarında incelenmelidir.
- İdarelerin, “genel yazı ile ödeme yapmama” tutumu, mevcut mevzuatın amacına uygun değildir.
Saha Çalışanları İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu karar neticesinde, sahada aktif olarak rol alan bilhassa 112 Acil Sağlık Hizmetleri personeli için yeni bir dönemin kapıları aralanabilir. Söz konusu KDK tavsiyesi kamu kurumları tarafından benimsendiği takdirde:
- Şehir dışına hasta taşıyan acil sağlık çalışanları rahatlıkla harcırah alabilecek.
- Gündelikler ve tayın bedeli yardımları tamamen birbirinden ayrılacak.
- Sağlık çalışanlarının mali haklarında yoruma kapalı, şeffaf bir uygulama zemini yaratılacak.
Sonuç Yerine
Kamu idareleri üzerinde bağlayıcı nitelikte olmasa da tavsiye kararlarıyla ciddi bir yaptırım ve yönlendirme gücü bulunan Ombudsmanlık Kurumu’nun bu hamlesi, sistemdeki eksiklikleri yüzüne vuruyor. İlgili dosya, kamuda süregelen “uygulama mı, mevzuat mı?” şeklindeki zıtlık tartışmasını bir kez daha alevlendirerek hak arayışındaki memurlar için önemli bir dayanak haline gelmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
[faq_accordion]
Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) tarafından verilen bu önemli karar, 15 Nisan 2026 tarihinde yayımlanmıştır.
Sağlık Bakanlığı, başvuru yapan personele “tayın bedeli” ödendiğini, buna ek olarak gündelik harcırah verilmesinin mükerrer ödeme (çifte ödeme) anlamına geleceğini savunarak talebi reddetmiştir.
Evet, vardır. Karara göre yalnızca geceyi kapsayan kısa süreli görevlendirmelerde personelin hakkı tam değil, kısmi gündelik (örneğin 1/3 oranında) olarak belirlenmelidir.
Hayır, engel değildir. Mevzuatta “tayın bedeli alan personele harcırah ödenmez” şeklinde hiçbir hüküm bulunmamakta olup, iki uygulamanın hukuki dayanakları birbirinden tamamen farklıdır.
[/faq_accordion]
