AYM'den Canan Karatay Kararı: Tabip Odasının Meslekten Alıkoyma Cezası İfade Özgürlüğünü İhlal Etti

Anayasa Mahkemesi (AYM) Birinci Bölümü, Prof. Dr. Mutia Canan Karatay'ın bireysel başvurusunda, tabip odası haysiyet divanınca verilen bir ay süreli geçici olarak meslekten alıkoyma cezasının Anayasa'nın 26. maddesindeki ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine oybirliğiyle hükmetti. 21 Nisan 2026 tarihli karar, 4 Kasım 2026 tarihli ve 33420 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Disiplin süreci nasıl başladı?

Karar metnine göre başvurucu hakkında yazılı ve görsel medyada aşı uygulamasıyla ilgili yaptığı açıklamalar nedeniyle İstanbul Tabip Odası tarafından disiplin soruşturması başlatıldı. Oda Haysiyet Divanı, 4/12/2018 tarihli işlemle 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca bir ay süreyle geçici olarak meslekten alıkoyma cezası verdi. Ceza, Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulunca Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliği'nin 5. maddesi eklenerek onandı.

Başvurucunun iptal davasını Ankara 14. İdare Mahkemesi reddetti, istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 9/12/2021'de reddedildi. Danıştay 7/4/2022'de temyiz yolunun açık olmadığını belirterek temyiz dilekçesini incelemeden reddetti.

AYM neden ihlal kararı verdi?

Mahkeme incelemeyi müdahalenin kanuni dayanağı üzerinden yaptı. Kararda, 6023 sayılı Kanun'un 39. maddesinin haysiyet divanına yazılı ihtar, para cezası ve 15 günden 6 aya kadar meslekten men gibi cezalardan birini sıra gözetmeksizin seçme konusunda geniş takdir yetkisi verdiği, ancak hangi eyleme hangi cezanın uygulanacağını öngörülebilir biçimde düzenlemediği belirtildi.

• AYM, 11/2/2025 tarihli ve E.2024/177, K.2025/40 sayılı norm denetimi kararıyla 6023 sayılı Kanun'un 39. maddesini Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bularak iptal etmişti.
• Bu karar, eczacı odası haysiyet divanının benzer yetkisini düzenleyen 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu hükmüne ilişkin 2021 tarihli iptal kararına dayanıyordu.
• Bireysel başvuru kararında, cezanın kanuni dayanağının belirlilik şartını sağlamadığı ve müdahalenin kanunilik şartını taşımadığı sonucuna varıldı.

Kararın sonuçları neler?

AYM, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 14. İdare Mahkemesine gönderilmesine, 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan 40.664,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verdi. Karar bir örneği Adalet Bakanlığına da gönderildi.

Kararın hekimler için önemi ne?

Karar, tabip odalarının disiplin cezalarının dayanağı olan 39. maddenin iptalinden önce verilmiş cezaların da kanunilik yönünden tartışılabileceğini gösteren bir bireysel başvuru örneği. Benzer bir süreç, eczacıların meslek kuruluşu düzenlemelerinde de yargıya taşınmıştı: Danıştay'dan eczacıların beyaz önlük kararına durdurma. Hekimleri ilgilendiren diğer gelişmeler Hekimler sayfasında, yargı kararları Kararlar bölümünde toplanıyor. Kararı forumda meslektaşlarınızla tartışabilirsiniz.

Bu haber ilk olarak Sağlıkçılar.com'da yayımlandı.