İspanya Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanlığı verileri, ülkedeki sağlık sisteminin ayakta kalabilmesi için yurt dışı eğitimli profesyonellere duyulan ihtiyacı gözler önüne seriyor. 2025 yılında tam 65 bin 319 yabancı üniversite diploması için denklik verilirken, bu rakam yıl içindeki tüm denklik onaylarının yüzde 76,3’ünü oluşturdu. Özellikle 30 bin 303 tıp diplomasının onaylanması, yenilenen diploma tanıma sisteminin en büyük kazananının sağlık sektörü olduğunu kanıtlıyor.
Avrupa’nın Ortak Sorunu ve İspanya’nın Çözüm Arayışı
Kamu sağlık sistemleri, kıta genelinde yaşlanan nüfusun getirdiği ağır yük altında ezilirken, birçok Avrupa hükümeti çareyi yurt dışından gelen sağlıkçılarda arıyor. İspanya’nın onayladığı mesleki diplomaların oranları ise oldukça çarpıcı. Verilen denkliklerin yaklaşık yüzde 80’i doktorlara aitken; hemşireler yüzde 8,1, sağlık psikologları yüzde 3,1 ve fizyoterapistler yüzde 2,1 ile bu sıralamanın oldukça gerisinde yer alıyor.
Bakanlığın 2014’ten bu yana ilk defa sonuçlandırılan başvuru sayısının, kayıtlı başvuru sayısını aştığını duyurması sistemdeki hızlanmayı işaret ediyor. Ekim 2024 ile Mart 2026 arasındaki dönem hedefi kapsamında biriken 122 bin 890 dosya sayısının 72 bin 337’ye indirilmesi başarıldı. Bu tablo, bekleme listesinde yüzde 41,1’lik devasa bir düşüşe tekabül ediyor.
Bakanlıktan “Göç” ve “Ekonomik Verimlilik” Vurgusu
Sistemdeki yığılmaların çözülmesinin sadece bir adalet değil, aynı zamanda ekonomik bir gereklilik olduğunu savunan hükümet cephesinden net mesajlar geliyor. Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanı Diana Morant, konuya ilişkin basın açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Göç ekonomik bir itici güç, bilginin itici gücü ve toplumsal dönüşümün itici gücüdür. Bu nedenle göçmenlerin düzenli statüye kavuşturulmasına bağlıyız ve aynı zamanda akreditasyon sistemini iyileştirmeye de kararlıyız.”
Bakanlık raporuna göre, denklik alan diplomaların çok büyük bir kısmı Latin Amerika ülkelerinden geliyor. Kolombiya, 16 bin 924 olumlu kararla listeye ikinci sıradan girerken; Arjantin, Küba ve Venezuela bu ülkeyi takip ediyor.
Yabancı Hekim İstihdamı Kalıcı Bir Çözüm mü?
Yurt dışından gelen doktorların İspanyol sağlık sistemindeki payının giderek artması, planlama hatalarına dair eski bir tartışmayı yeniden alevlendirdi. Euronews’a e-posta aracılığıyla değerlendirmelerde bulunan Madrid Resmi Tabipler Birliği (ICOMEM) Başkanı Manuel Martinez-Selles, asıl sorunun piyasadaki personel sayısı olmadığını ifade etti. Martinez-Selles, “Nüfusun yaşlanması, kronik hastalıkların artması ve sağlık hizmetlerinin genişlemesi nedeniyle doktorlara yönelik yapısal talep büyüyor,” diyerek duruma dikkat çekerken, tarihsel bir detayın da altını çizdi: “Yıllardır iç eğitimde belirli bir darboğaz var: MIR kontenjanlarının sayısı, sistemin ihtiyaçlarıyla aynı hızda artmadı.”
Denklik işlemlerinin hızlandırılmasının, sistemdeki gerçek reform ihtiyacını perdelemek için bir bahane olmaması gerektiğini savunan Martinez-Selles, “Sunulan koşullar yeterli olsaydı, doktor eksikliği sorunu yaşanmazdı.” dedi. Kendi vatandaşları için yetersiz görünen şartların, yabancı uyruklu hekimler için cazip gelebileceğini belirten uzman isim, dışarıdan hekim alımının acil ihtiyaç duyulan bölgelerde “kısa vadede gerilimleri hafifletebilir” olduğunu ancak “tek başına yapısal bir çözüm oluşturmaz” gerçeğini değiştirmeyeceğini aktardı. Ortak bir dile sahip olmanın ve İspanya’ya gitmeden çevrim içi ortamda süreci başlatabilmenin, özellikle Latin Amerikalı hekimler için belirleyici faktörler olduğunu da sözlerine ekledi.
Standartlar Düşüyor mu?
Yabancı diplomaların tanınmasıyla sağlık hizmetlerinde kalitenin azalabileceği yönündeki eleştirilere ICOMEM Başkanı oldukça net bir yanıt verdi: “Tıp eğitiminin kalitesi ülkeden ülkeye değişir, ancak akreditasyon süreçleri tam da profesyonellerin eşdeğer standartları karşıladığından emin olmak için vardır.” Hekimlerin menşeini tartışmanın yanlış olduğunu ve asıl meselenin sistemdeki titizlik ve şeffaflık olduğunu vurgulayan Martinez-Selles, “Yabancı yeteneklerin sisteme katılması, uzun vadeli planlamayı da içeren daha geniş bir strateji içinde tamamlayıcı bir önlem olarak görülmeli.” açıklamasında bulundu.
“Doktor eksikliği yok. Kabul edilemez bazı koşullarda çalışmaya istekli doktor eksikliği var.” diyen Martinez-Selles, pek çok İspanyol sağlık çalışanını göç etmeye zorlayan aşırı iş yükü, mevsimsellik ve güvencesizlik gibi yapısal sorunların altını çiziyor.
Sahadan Bir Ses: Göçmen Hekimlerin Uyumu
Meslek örgütlerinin açıklamaları, sahada çalışan yabancı hekimlerin sıcak karşılanma deneyimleriyle de örtüşüyor. Ailevi sebeplerle (İspanyol hekim eşiyle birlikte) Madrid’e yerleşen Bulgar Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı Vangeliya Blagoeva Atanasova’nın anlattıkları bu durumu kanıtlar nitelikte. Şu an Gregorio Maranon Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi’nde görev yapan Atanasova, Euronews’a verdiği demeçte, “Deneyimim, meslektaşlarım tarafından kabul edilmem anlamında mükemmeldi. Diğer yabancı meslektaşlarımla konuştuğum kadarıyla bunun burada genel bir durum olduğunu düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
İspanya hükümeti ise geleceğe yönelik adımlarını netleştiriyor. 2027 yılına kadar değerlendirme süreçlerini yasal altı aylık bir standarda oturtmayı ve yeni bir “Akademik Tanıma için Ulusal Ofis” kurmayı hedefliyorlar. Tüm bu gelişmelere rağmen ana tartışma konusu geçerliliğini koruyor: Hızlandırılan denklik işlemleri sistemi kurtaracak hayati bir hamle mi, yoksa kötü çalışma koşullarını düzeltmekten kaçınan geçici bir yara bandı mı?
Sıkça Sorulan Sorular
[faq title=”İspanya 2025 yılında kaç yabancı tıp diplomasına denklik verdi?”]2025 yılında İspanya’da toplam 30 bin 303 yabancı tıp diplomasının denkliği onaylanmıştır.[/faq]
[faq title=”Bekleyen denklik başvurularında nasıl bir düşüş yaşandı?”]Ekim 2024 ile Mart 2026 arasındaki dönem planlamasıyla, bekleyen 122 bin 890 dosya sayısı yüzde 41,1’lik devasa bir azalmayla 72 bin 337’ye düşürülmüştür.[/faq]
[faq title=”İspanya’da denklik alan yabancı hekimler en çok hangi ülkelerden geliyor?”]Denklik onaylarının büyük bir çoğunluğu Latin Amerika’dan gelmektedir. Kolombiya 16 bin 924 onayla öne çıkarken; onu Venezuela, Küba ve Arjantin takip etmektedir.[/faq]
[faq title=”Hükümetin 2027 yılı için sağlık akreditasyonu planları nelerdir?”]Hükümet, 2027 yılına kadar denklik süreçleri için altı aylık yasal süreleri standartlaştırmayı ve Akademik Tanıma için Ulusal Ofis kurmayı planlamaktadır.[/faq]
