Otomotiv piyasasında haksız rekabeti önlemek, tüketici memnuniyetini yükseltmek ve çok daha adil bir yapı inşa etmek amacıyla yürütülen çalışmalarda önemli bir adım atıldı. Sektöre şeffaflık ile güven kazandırmayı hedefleyen “Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı” hazırlanarak, ilgili kamu kurumlarının ve sektör temsilcilerinin değerlendirmesine sunuldu.
İşletmelere Yetki Belgesi ve TSE Zorunluluğu
Gündeme gelen yeni yasal çerçeve ile birlikte araç ekspertiz hizmetleri, tarihinde ilk kez bu kadar kapsamlı bir yasal zemine oturtuluyor. Yönetmeliğin uygulamaya geçmesiyle, bu alanda faaliyet gösteren firmaların hizmetlerine devam edebilmeleri için yetki belgesi almaları mecburi hale gelecek. Bu kıymetli belgeye sahip olabilmek için; Türk Standardları Enstitüsü Hizmet Yeterlilik Belgesi almak, mesleki yeterlilik belgesine sahip bir teknik sorumlu çalıştırmak ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırmak gibi kritik şartlar aranacak. Böylelikle sektöre giriş kuralları netleştirilirken, denetimsiz ve kayıt dışı uygulamaların kökten çözülmesi amaçlanıyor.
Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile Karekod Uygulaması
Yeni dönemin en dikkat çekici özelliklerinden biri de raporların tamamen dijital ve takip edilebilir bir altyapıya kavuşması olacak. Kurulacak olan Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi sayesinde hazırlanan tüm belgeler tek bir merkezden izlenerek standardize edilecek. Raporların tamamının sisteme kaydedilmesi zorunlu tutulacağından, belgelere sonradan müdahale edilmesi veya sahte evrak düzenlenmesi riski sıfıra inecek. Vatandaşlar ise evrak üzerinde bulunacak karekod vasıtasıyla raporun geçerliliğini anında sorgulayabilecekler.
Zararlar Sigortadan Karşılanacak, 5 Günlük İtiraz Süresi Tanınacak
Hazırlanan taslak, ekspertiz firmalarının hukuki ve maddi sorumluluklarını da net bir biçimde çiziyor. Düzenlenen raporda gizlenen kusurlar, eksiklikler veya hatalar yüzünden ortaya çıkacak değer kayıpları ile onarım masrafları doğrudan işletmelerin sorumluluğunda olacak. Yaşanabilecek bu tür maddi zararlar, zorunlu mesleki sorumluluk sigortası üzerinden tazmin edilecek.
Ayrıca itiraz mekanizmaları da dijitale taşınarak daha erişilebilir kılınacak. Tüketiciler, sisteme işlenen raporlara 5 gün içinde itiraz etme hakkına sahip olacak. İlgili ekspertiz işletmeleri ise kendilerine ulaşan bu itirazları en geç 3 gün içinde neticelendirmek ve eğer gerekliyse raporu hiçbir ücret talep etmeden yenilemek zorunda olacak.
Tarafsızlık İlkesi ve Ortak Teknik Dil Zemininde Denetimler
Sektörde yaşanan kavram karmaşasını sonlandırmak amacıyla Bakanlık tarafından belirlenecek ortak bir teknik terminoloji kullanılacak. Ekspertiz hizmetlerinde mutlak tarafsızlık ilkesi benimsenecek; alıcıyı yahut satıcıyı yönlendirme amacı taşıyan sübjektif yorumlara raporlarda yer verilmeyecek.
Bakanlık tarafından periyodik olarak denetlenecek olan işletmelerden, kuralları ihlal edenlere idari para cezaları kesilebilecek. İhlallerin durumuna göre yetki belgelerinin iptal edilmesi de söz konusu olacak. Halihazırda hizmet veren işletmelerin bu yeni sisteme sağlıklı bir şekilde entegre olabilmesi için belirli bir geçiş süresi tanınacak.
Sıkça Sorulan Sorular
[faq title=”Ekspertiz raporlarına itiraz süresi ne kadardır?”]Vatandaşlar, hazırlanan raporlara sistem üzerinden 5 gün içinde itiraz edebilirler. İşletmelerin bu başvuruları 3 gün içinde sonuçlandırması zorunludur.[/faq]
[faq title=”İşletmeler hangi belgelere sahip olmak zorunda olacak?”]Faaliyetleri sürdürebilmek için işletmelerin; yetki belgesi, Türk Standardları Enstitüsü Hizmet Yeterlilik Belgesi ve mesleki yeterlilik belgesine sahip teknik sorumlu ile mesleki sorumluluk sigortası bulundurması gerekecektir.[/faq]
[faq title=”Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi nedir ve ne işe yarar?”]Tüm ekspertiz raporlarının standart hale getirilerek merkezi bir sistemden takip edilmesini sağlayan altyapıdır. Sisteme işlenen raporlar üzerinde karekod bulunacak ve sonradan değiştirilmelerinin önüne geçilerek sahtecilik önlenecektir.[/faq]
[faq title=”Hatalı raporlardan doğan zararlar nasıl karşılanacak?”]Rapordaki hatalar veya gizlenen kusurlar nedeniyle oluşan onarım masrafları ile değer kayıplarından işletmeler sorumlu tutulacak; bu zararlar zorunlu mesleki sorumluluk sigortası kapsamında tazmin edilecektir.[/faq]
